Duurzaam bouwen met hout: CLT

Een belangrijke oorzaak, zo niet dé belangrijkste oorzaak van klimaatverandering is de wereldwijde uitstoot van CO2.

In 2015 heeft een groot deel van de wereld zich gecommitteerd aan het klimaatakkoord van Parijs. De problemen die klimaatverandering met zich meebrengt voor de gehele wereld zijn glashelder en 175 landen hebben met elkaar afgesproken de onderliggende oorzaken aan te pakken.

Oorzaak

Een belangrijke oorzaak, zo niet dé belangrijkste oorzaak van klimaatverandering is de wereldwijde uitstoot van CO2. Helaas is 38% wereldwijd afkomstig van de bouwsector.

Doelstelling

CO2 is een broeikasgas dat dus voor een groot deel verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. Daarom heeft Nederland scherpe doelstellingen geformuleerd en opgesteld.

Valse ambitie

De uitstoot van CO2 dienen we met 49% te reduceren ten opzichte van 1990. Een ambitieuze doelstelling die anno 2020 nagenoeg onrealistisch blijkt.

De gebouwen en de bouw is met een aandeel van ruim 38% wereldwijd de grootste uitstoter van CO2 volgens het laatste rapport van de VN. Om een significante bijdrage te leveren aan de reductie van CO2 zullen we een andere weg in moeten slaan, in de totstandkoming van de fysieke wereld om ons heen. Immers als je doet wat je altijd hebt gedaan, dan krijg je hetzelfde. Huizen, scholen, kantoren en winkels moeten met andere materialen worden gebouwd om minder CO2 uit te stoten, of zelf als opslag van CO2 te dienen. De kansen voor een impactsvolle bijdrage in de reductie van CO2, liggen in effectief materiaal gebruik (bouwen wat nodig is), het gebruik van biobased materialen (dat wat je bouwt is natuur eigen), en sneller en slimmer bouwen (minder uitstoot tijdens de bouw). Eén van de belangrijkste doelen van Sustay is om de klimaat impact van de gebouwen die wij ontwikkelen en laten realiseren te verlagen ten opzichte van het traditionele proces en de traditionele bouw. Dit kan door het geïndustrialiseerd ontwikkelen en realiseren van woningen. Daarnaast kijken we naar de milieu impact van de toegepaste materialen. Industrialisatie betekent het maximaal geïndustrialiseerd prefabriceren van de verschillende gebouwonderdelen. Hiermee gaat de snelheid van ontwikkelen en bouwen omhoog waardoor in een kortere tijd meer woningen kunnen worden gebouwd. Zo kunnen we tevens een versnelling maken om het huidige woningtekort in Nederland in te lopen. Ook kunnen we op termijn de betaalbaarheid van de woningen in zowel investering als maandhuur nog beter onder controle houden.

49

reductie CO2 is de ambitie in NL t.o.v. 1990

100

CO2 uitstoot per gemiddelde auto-km

1000

CO2 houdt een CLT appartement vast

25000

kg CO2 houdt een CLT eengezinswoning vast

Qua materialisatie is uiteraard de toepassing van hout een voor de hand liggende oplossing, immers een boom groeit door de enige gratis energiebron op aarde: de zon. Ook heeft hout de eigenschap om het opgeslagen CO2 vast te blijven houden. Bouwen mét en in hout is dé manier om de CO2-reductie opgave in de bebouwde omgeving aan te pakken. Oorzaak van de huidige CO2-problematiek is te wijten aan de ‘vervuilende’ manier van bouwen. Constructies van traditionele gebouwen bestaan uit beton, kalkzandsteen, baksteen en overige vervuilende materialen. Materialen die bij de vervaardiging en vernietiging een significante hoeveelheid CO2 uitstoten.

Met hout als hoofdgrondstof voor de bouw van woningen, kantoren, scholen en andere gebouwen wordt de CO2 impact negatief. We dragen bij aan de CO2-reductie in de atmosfeer. Immers slaat een boom tijdens de groei grote hoeveelheden CO2 op (gemiddeld 20kg per jaar) en kan hout gemakkelijk worden hergebruikt in andere functies of als biomassa ten behoeve van energieopwekking. Door samenwerking met partijen gericht op duurzaam bosbeheer heeft dit aan de toeleverende zijde ook een positief effect. Immers hoe meer bomen er worden bijgeplant hoe groter de opslag van CO2 welke aan de lucht wordt onttrokken. Bijkomend voordeel is dat het aanbod van hout alleen maar groter wordt zodat nog meer gebouwen duurzamer kunnen worden gebouwd. Met de bouw van een grondgebonden eengezinswoning in CLT wordt 25.000 kg CO2 vastgehouden in plaats van uitgestoten. Voor een gemiddeld appartement is dat 10.000 kg CO2. Een auto stoot per km gemiddeld 100 gram CO2 uit.

Buiten de CO₂ reducerende effecten van bouwen in hout zijn er meer redenen om hout te gebruiken als bouwgrondstof. Het bouwen in hout kan de doorlooptijd van de bouwperiode significant verkorten. Het vervoer van de houten constructie en prefab delen is lichter en daarmee sneller. De bouwdelen die in de fabriek zijn gezaagd en in elkaar zijn gezet, hoeven enkel op de bouwplaats geassembleerd te worden als een groot bouwpakket. Weersomstandigheden zijn nauwelijks van invloed. De bouw is sneller, minder belastend voor de omgeving en dus veiliger!

Naast de praktische voordelen van houtbouw, kan je voorstellen dat het prettig verblijven is in een van hout vervaardigd gebouw. Het comfort en leefklimaat is gewoonweg hoger dan in traditionele gebouwen. Hout als biobased product heeft de eigenschap mensen prettiger te laten voelen, in tegenstelling tot beton, baksteen waar een lichte radonstraling vanuit gaat. Tevens zijn de energetische eigenschappen van hout voortreffelijk. Houten gebouwen warmen gemakkelijk op in de winter en koelen sneller af in de hedendaagse warme zomerdagen omdat hout deze warmte niet vasthoudt.

“Hout als biobased product heeft de eigenschap mensen prettiger te laten voelen, in tegenstelling tot beton, baksteen waar een lichte radonstraling vanuit gaat.”

Het bouwen in hout bevindt zich momenteel in de ‘kinderschoenen’ en wordt nog als duur ervaren ten opzichte van de traditionele bouw. Daarmee wordt het bouwen in houdt voornamelijk op plekken toegepast waar grote opbrengsten tegenover staan om de businesscase rond te rekenen. De kunst is vooral CLT toe te passen bij betaalbare woningbouw in onder andere de sociale en middenhuur. Bij verkoopprijzen van € 7.000,- a € 8.000,- in Amsterdam is de uitdaging niet zo groot en krijg je iedere bouwmethodiek haalbaar. Door de kennis en kunde van het bouwen in hout te combineren, anders zoals parametrisch te ontwerpen, direct bij de leverancier in te kopen en een slimme assemblage op locatie kunnen de kosten voor houtbouw concurreren met traditioneel bouwen.

“Duurzamer bouwen hoeft niet duurder te zijn dan traditioneel alleen dient het proces op een andere manier ingericht te worden.”

Sustay gelooft er samen met een hecht team van adviseurs en partners in, dat houtbouw ook voor sociale huur en middenhuur haalbaar en betaalbaar moet kunnen zijn. De helft van haar jaarproductie wil Sustay de komende jaren in CLT gaan realiseren. Dit zou betekenen dat bij een realisatie van 500 CLT woningen op jaarbasis circa 100 miljoen autokilometers uitstoot bespaard worden. Daarnaast zijn er een biljoen (1.000.000.000.000!) nieuwe bomen nodig, wat overigens geen onmogelijke opgave is. Traditionele bouw dient daarom gecompenseerd te worden door het planten van nieuwe bomen. Alleen op deze manieren kunnen we een significatie impact hebben op de reductie van CO2 en de klimaatdoelstellingen in 2030 halen.

“Sustay neemt haar verantwoordelijkheid en roept via deze weg op samen met ons daadwerkelijk de klimaat impact te gaan verlagen en dit hand in hand te laten gaan met een betaalbaar thuis!”

Sustay bedient het marktsegment “middenhuur” omdat er in dit segment nauwelijks beschikbare en betaalbare woonruimte is, terwijl het juist de smeerolie is van de vastgelopen woningmarkt. Mensen die nu tussen wal en schip belanden willen wij een thuis bieden. De nodige uitdagingen die we hebben bij onze projecten in dit segment laat ons niet tegenhouden om ook naar de toekomst van de aarde te kijken. We kunnen niet om blijven gaan met de wereld zoals we er nu mee omgaan voor toekomstige generaties. Verandering is echt nodig

Bronnen, o.a.: Dutch Renewergy, NOS, VN Rapport

Meer weten over duurzaam bouwen met hout?

Neem contact op met Frank Pieper

“Wil je meer weten over CLT of graag met ons samenwerken? Klik dan hier en kom met mij in contact. Ik ga graag met je het gesprek aan over dit onderwerp.”